سفره هفت سین را آماده کنیم
سبز، ساده، سريع! سبزه هفت سين هم ساده است هم زيبا. درست كردنش در خانه به اندازه خريدنش ساده است. اگر براى سال تحويل سبزه خوب مى خواهيد، ده تا پانزده روز قبل از عيد بايد دست بكار شويد. اگر هم ميخواهيد روز سيزده بدر، سبزه تازه اى را گره بزنيد، الان كه اين مطلب را مى خوانيد، مي توانيد دست به كار شويد، هنور دير نشده است.
گندم، عدس ، ماش! همه اينها ميتوانند سبزه هفت سين تان باشند.البته بين خانواده ها گندم بيشتر طرفدار دارد، اما ميتوانيد هر كدام را كه خواستيد انتخاب كنيد. كافيست مقدارى از آن را خيس كنيد و لاى پارچه مرطوب چند روزى بگذاريد. بعد از جوانه زدن ، داخل ظرفى كه مى خواهيد بريزيد و هر روز مرطوبش كنيد تا سبز شود. درهرحال دقت كنيد كه سبزه اي كه شما سبز مي كنيد نشان دهنده سليقه شماست؛ پس بهتر است كه از همان ابتدا ظرف مناسبي را براي آن در نظر بگيريد.
عروسكهاى مختلف با سر سبزه اى از ابتكارات اين چند سال است كه معمولاً بچه ها طرفدارش هستند، اگر دوست داشتيد مي توانيد با اين كار دل بچه هايتان را هم شاد كنيد.
جالب اينكه هفت سين معمولاً با دعا و آرزو شكل مى گيرد. اينكه مادربزرگ ها معمولاً خودشان سبز مىگذارند يا تخم مرغ ها را رنگ مى كنند براى طلب همين آرزوهاست. پس شما هم فرصت را از دست ندهيد و اگر براى سال جديد خيلى آرزو داريد همين حالا دست به كار شويد.
۲ - سمنو
سخت ترين عضوي كه براي سفره هفت سين بايد تهيه كنيد. سمنو براى بعضى ها فقط سالى يك بار مطرح ميشود و براى آنهايي كه عشق سمنو هستند دوازده ماه سال. درهرصورت از نظر خيلي ها سمنو «مقدس ترين سين هفت سين» است ؛ شايد به همين دليل است كه خيلى ها در طول سال هم براى نذرهاي شان سمنو مى پزند كه البته كار سخت و طولانى است.
سمنو تنها «سيني» است كه از تركيب چند ماده درست مى شود يعنى با همكارى جوانه گندم ،آرد و آب. خيس كردن گندم براى سبز درست كردن كه يادتان هست؟ همان كار را انجام دهيد. وقتى گندم جوانه زد ،آن را چرخ مى كنيد و شيره اش را مىكشيد و صاف مى كنيد. يك و نيم يا دو برابر گندم اوليه، آرد و مقدارى آب اضافه مى كنيد(دو پارچ آب براى يك كيلو گندم) ماده اي را كه به دست مي آوريد، بيست و چهار ساعت يا كمى بيشتر بايد بپزد تا بشود سمنو! با حساب اين همه زحمت «طلاى قهوه اى» لقب مناسبى براي سمنو است.شما اين طور فكر نمي كنيد؟!
بين خانواده هفت سين، تنها عضوى كه مارك ها و اسم هاى مختلفي دارد، سمنوست.«عمه ليلا» ، «خاله كوكب»، « عمو سليمان» و كلى دايى و پسرخاله و مادر بزرگ ، اسمهايى است كه فروشندگان با آنها سمنو را غذاى آشنا و فاميلى معرفى مى كنند. اينكه عمه تان را بيشتر دوست داريد يا خاله جانتان را،شايد در انتخاب سمنو كمكتان كند! اگر هم به هيچ كدام از اين ماركها علاقه نداريد بايد سختي درست كردن سمنو را به جان بخريد! اما نكته جالب اينك حتى مى توانيد سمنوي امسالتان را در فريزر بگذاريد تا سال بعد!
۳ - ماهى قرمز
عضو بيگانه و نفوذى هفت سين كه توى دل هر بچه اى حسابى جا باز مى كند و محبوب ترين خريد شب عيد بچه ها بعد از لباس و كفش است . آرزويى كه هر سال تكرار مى شود و هر سال برآ ورده شدنش براى بچه ها شيرين است و مهم.( كسى هست كه ياد فيلم بادكنك سفيد نيفتاده باشد؟)
ماهى قرمز آنقدر توى هفت سين جا باز كرده ، كه بعيد است كسى بتواند حذفش كند. فهرست بلند زيان ها و بيمارى هاى اين كوچو لو هاى قرمز يا تاريخچه هفت سين و عناصر اصلى اش هم نتوانسته اين مهمان ناخوانده را بيرون كند.
يك توصيه ديگر اينكه ماهى قرمز را بگذاريد جزو آخرين خريدهاى عيد. چون اين كوچولوها زبان مارا نمى فهمند! براى همين معمولاً كمتر از هفتاد و دو ساعت بعد از خريد مى ميرند.
۴ - سيب سرخ
ماهى قرمز بخاطر خالى بودن جا توى هفت سين نيامده است. اين عنصر بيگانه كه «سين» نبودنش دليل خوبى است براى اثبات خارجى بودنش! جاى سيب سرخى را گرفته كه قبلاً توى ظرف آب مى انداختند و امروز به يمن وجود ماهى قرمز جايش توى بشقاب است و از آب بيرون انداخته شده است. اگر مى خواهيد هفت سين تان ايرانى باشد و تن اجداد باستانى تان را در گور نلرزانيد كه چرا رسم ورسوم را عوض مى كنيد، بهتر است همان سيب سرخ غلتان در آب را ، توى سفره بگذاريد. اگر بچه نداريد اين تغيير راحت تر است.
۵ - تخم مرغ رنگى
هنرى ترين و محبوب ترين عضو هفت سين كه «سين» ندارد، اما ايرانى ايراني است. تخم مرغ رنگى تنها عضوى است كه درگذر از زمان قديم به حال ،دچار دو تغيير مهم شده است؛ اول اينكه رنگ كردن آن هنرى تر و مدرن تر شده و دوم اينكه كاركردش تغيير كرده است و به همين خاطر محبوبيتش براى بچه ها به ماهى قرمز منتقل شده.
محبوبيت تخم مرغ هاى رنگى به زمان كودكى پدرو مادرهايمان برمى گردد.در آن دوران، اين عضو بى سين هفت سين مخصوص بچه ها بود. در واقع تخم مرغ رنگى عيدى بچه ها بود كه هر جا مى رفتند ، از سر سفره هفت سين توى دست بچه ها جاى مى گرفت.
كاركرد اين تخم مرغ ها به همين جا تمام نمى شد.آن زمان كه نه اسباب بازي هاى جورواجور بود و نه كانال هاي مختلف تلويزيون ، بچه ها بايد يك جورى خودشان را سر گرم مى كردند و تخم مرغ رنگى پخته شده، قبل از اينكه خورده شود، اسباب بازى بچه ها بود براى «تخم مرغ بازى» : بچه ها دو عدد تخم مرغ را از سر به هم مى زدند. تخم مرغ هر كسى كه مى شكست، از بازي كنار مي رفت و تخم مرغش به طرف مقابل مى رسيد تا بعد از بازى خورده شود.
امروز اين تخم مرغ هاى رنگى فقط سيزده روز توى هفت سين هستند. بعضي هايشان تخم مرغ هاي توخالي اند كه فقط براي تزيين به كار مي روند؛ بعضي ها هم تخم مرغ هاي سفالي.
۶ - آجيل
خوشمزه ترين خوراكى عيد كه ربطى هم به هفت سين ندارد، اما حرف و حديث چرا! آجيل و تيم فوتبال به هم شبيه اند: در هر دو تركيب هاى مختلف براى مواقع مختلف وجود دارد و هر تركيب هم نتيجه خاصى دارد!
هم آجيل شور داريم و هم آجيل شيرين. مهمترين ويژگى آجيل شوركه مى توان سريع شناسايى اش كرد، انواع تخمه بو داده و بو نداده است. آجيل شيرين به جاى تخمه مغزهاى مختلف دارد: بادام هندى ، پسته پاك كرده، گردو ،كشمش، توت خشك، فندق، نخودچى. انواع برگه يا باسلق، هم گاهى به تركيب اضافه مى شود.
مورد استفاده هركدام هم متفاوت است: آجيل شور مخصوص عيد است كه شيرينى ديدن اقوام را خنثى كند و آجيل شيرين هم شب چله و چهارشنبه سورى خورده مى شود.
البته آجيل شور يا شيرين هركدام تركيبهاى خودشان را دارند. مى شود تعداد خشكبار را كم و زياد كرد. اين افزايش يا كاهش مواد، با افزايش يا كاهش قيمت آجيل ارتباط مستقيم دارد: آجيل شيرين چهار مغز گرانتر از هفت مغزش است. آجيل مشكل گشا از آجيل شور گرانتر است و البته مغازه اى كه از آن خريد مى كنيد از همه اينها تعيين كننده تر! اسم هاى معروف آجيل را همه مى شناسند.هر چيز خوبى قيمتى دارد.- مثل فوتباليست خوب - پس براى اينكه اطمينان بالا را داشته باشيد بايد قيمتش را هم بدهيد؛ قيمتى كه گاهى تا دو برابر قيمت مغازه هاى عادى مى رسد،گاهى.
اگر دنبال چيز تازه اى هستيد و از آجيل سنتى خسته شديد - بخصوص تخمه شكستنش كه اعتياد آور است- آجيل ميوه اى مى تواند انتخاب خوبى باشد. اين محصول جديد غير از برگه هاى سنتى مثل سيب ، هلو ،آلو و زردآلو، انواع ميوه و سبزى را دارد: پرتقال، آناناس، گوجه فرنگى، توت فرنگى، موز، خربزه، كيوى و هر چيزى كه فكرش را بكنيد. آجيل ميوه زمان مصرف خاصى ندارد.اگر دوست داريد ميتوانيد عيد امسال امتحانش كنيد!
۷- شيرينى
ساده ترين پذيرايى عيد بعد از چاى! شيرينى پاى ثابت همه مراسم ها و مهمانى ها و شادى هاست و متنوع ترين خوراكى. تنوع زياد، مواقعى مثل شب عيد امتياز مهمى است كه كار را راحت مى كند. در بعضي شهرها هنوز زنان براى عيد شيرينى خانگى مى پزند.شهرهاى شمال و قزوين جزو اين گروهند.در تهران قديم هم شيرينى معمول كلوچه بود كه در خانه مىپختند. هرچه زمان جلوتر آمد تنوع شيرينى بيشتر شد و شيرينى فروشى زيادتر.
درهرحال شيرينى عيد يك ويژگى مهم دارد: بايد از نوعى باشد كه تا آخر عيد بيات نشود.درست به همين دليل اين ويژگى باعث محبوبيت شيرينى خشك در شب عيد مىشود: هر چه شيرينى خشك تر باشد، ديرتر بيات مى شود. شيرينى خشك انواع مختلف دارد، با قيمت هاى مختلف : از شيرينى آلمانى(مشهدى سابق) تا شيرينى خانگى و نخودچى و كشمشى و باقلوا. اين آخرى از بقيه گرانتر است.
البته دقت كنيد همانطور كه شيرينى آخرين بخش اين گزارش است،مى تواند آخرين خريد شما هم باشد. بدون نگرانى از قيمت شيرينى ،صبر كنيدو همه خريدهايتان را انجام دهيد.
مهمترين نكته براى آسان ترين خريد شب عيد اين است كه براى صرفه جويى و جلوگيرى از چاقى، شيرينى بخريد كه: اول خودتان دوست نداشته باشيد! دوم مطمئن باشيد مهمانان بيشتر از يكى نمى خورند!
۸ - مخلفات
پذيرايى عيد انواع و اقسام داردو معمولاً از يكى دو نوع بيشتر است.گز، شكلات، نقل، ژله ، سوهان، عسلى و... مكمل هاى اصلى شيرينى و آجيل و ميوه اند. انتخاب هر كدام و هر تعداد به سليقه تان، علاقه تان به مهمانان بستگى دارد.
درهرحال اينكه ديدن دوستان و اقوام برايتان مهم تر است يا نوع پذيرايى؟اينكه هفت سين را بيشتر دوست داريد يا آجيل و شيرينى فرقي نمي كند! موقع پذيرايى - چه مهمان باشيد و چه ميزبان- يادتان باشد آنجا تنها جاى پذيرايى نيست ، به فكر موقعيت هاى بعدى هم باشيد و معده خود و مهمانتان كه قرار است شما را به عيد بعدى هم برساند!