قلهک
قلهک
منطقه قلهک به طور خاص به کوچه سجاد معروف است که پیش از این کوچه ده نام داشته است. قلهک از شرق به خیابان شریعتی و از غرب به خیابان جلالی و دولت منتهی میشود.
آب این منطقه که یکی از آبادیهای توابع شمیران است از هفت رشته قنات تأمین میشد که مهمترین آنها دو قنات موجود در باغ سفارت انگلستان و دیگری قنات جاری در باغ قوام السلطنه بوده است.
آب قنات جاری در سفارت که بسیار پر حجم و همچنان جاری است، درختان چنار کهن سال منطقه را سیراب می کند.
قلهک از نظر تاریخی نیز اهمیت بسیاری دارد. درسال ۱۲۵۱ ه. ق، که سرجان کمپبل وزیر مختاری بریتانیا در ایران بود ، محمد شاه تمامی اختیارات منطقه قلهک را به دولت انگلستان، که سفارت ییلاقی خود را در قلهک بنا کرده بود، واگذار کرد، اما اتباع انگلیسی از حقوق خود تجاوز کردند و هر گونه دخل و تصرفی را به عنوان منطقه مسکونی در آن جا به عمل آوردند. اما چندی بعد، با لغو حق کاپیتولاسیون، تمام امتیازات آنها از بین رفت و فقط باغ سفارت در اختیارشان باقی ماند.
قلهک محل مجادلات سیاسی و تحصن آزادی خواهان ،خصوصا در زمان مشروطیت، نیز بوده است. پس از به توپ بستن مجلس از سوی لیاخوف، از آن جا که دولت بریتانیا مخالف سیاستهای روسیه در ایران بود، به آزادی خواهانی که از مجلس جان سالم به دربرده بودند، مثل دهخدا، تقی زاده و معاضدالملک، پناه داد. به دستور لیاخوف، فرماندار نظامی تهران، سفارت محاصره شد، اما سرانجام با مخالفت سفارت بریتانیا با محاصره آزادی خواهان، همه پناهندگان از ایران خارجشدند.
کلمه قلهک از دو کلمه "قله" و "ک" تشکیل شده است که قله معرب کلمه کله، مخفف کلات به معنای قلعه است. عقیده اهالی بر این است که به دلیل اهمیت آبادی قلهک که سه راه گذرگاههای لشگرک، ونک و شمیران بوده است، به آن( قله- هک) گفته شده است
مسجد اعظم قلهک در سال ۱۳۸۴ ه.ق (۱۳۴۲ ه.ش)، به دست حاج شیخ عباس مشکوری ساخته شد وی بانی
تمام مساجد قلهک و امامجماعت آنها نیز بوده است.
این مسجد چهار بار بازسازی شده و ۲۰۰۰ متر مربع زیربنا دارد که ۷۰۰ متر مربع آن مسجد، ۴۰۰ متر مربع حیاط و ۹۰۰ متر مربع هم حسینیه است.
برگرفته از سایت کتاب اول