نیاوران

نیاوران منطقه‌ای مسکونی و تجاری است که به علت نزدیک بودن به کوهستان از موقعیت جغرافیایی و تجاری ممتازی برخورداراست‌.

این منطقه، از شمال به جمال آباد و سرخه‌حصار، از غرب به حصارک تجریش و جماران‌، از جنوب به حصار بوعلی و از شرق به کاشانک منتهی می‌شود.

نیاوران در قدیم دهی سرسبز با باغ‌های میوه بسیار بوده و گل کاری در این ده رواج داشته است‌. رودخانه دارآباد نیز در سمت شرق ده نیاوران جریان دارد .

ناصرالدین شاه پس از خرید زمین‌های نیاوران از اهالی و احداث کاخ نیاوران‌،آنها را مجبور کرد تا از حصار بوعلی کوچ کنند. خانه میرزا آقاخان نوری نیز در کنار کاخ قرار داشت که تخریب شد.
نام قدیم نیاوران گردوی بوده است‌. عده‌ای معتقدند که گردوی نام برادر بهرام چوبینه است و این دو برادر اهل ده مهران شمیران و ساکن ری بودند.

عده‌ای نیز معتقدند که ناصرالدین شاه این ده را از همسرش‌، فخرالدوله‌، گرفت و چیذر را به او داد و این معاوضه موجب تغییرنام گردوی به نیاوران شده است‌؛ به این ترتیب که نیاوران مرکب از "نیا" (حد، عظمت و قدرت‌) ؛"ور" (صاحب‌) و "ان‌" علامت نسبت است و در مجموع یعنی کاخ دارای عظمت‌.

مساجد نیاوران عبارتند از:

مسجد امام‌حسن عسکری‌، با مساحت ۶۰ مترمربع که در ده نیاوران واقع است و تاریخ ساخت آن مشخص نیست‌. اهالی نیاوران به معجزات این مسجد اعتقاد خاصی دارند و معتقدند که شب‌های جمعه به دلیل تابش نوری در شبستان‌، حاجت بسیاری روا می‌شود.

مسجد علی‌بن‌ابی‌طالب (مسجد کوچه قنات‌) ،که با ۴۰۰ مترمربع مساحت درسال ۱۳۲۰ ، بنا شده و یک بار در نیز سال ۱۳۶۸بازسازی شده‌است‌.

برگرفته از سایت کتاب اول